اخبار هوش مصنوعی
در ماههای اخیر (تا آوریل 2025)، حوزه هوش مصنوعی (AI) شاهد تحولات و جنجالهای متعددی بوده است که به دلیل تأثیرات عمیق بر اقتصاد، امنیت، و حتی فرهنگ، بحثهای زیادی را در ایران و جهان برانگیخته است. این موضوع به دلیل سرعت پیشرفت فناوری، رقابت شرکتهای بزرگ، و نگرانیهای اخلاقی، به یکی از داغترین مباحث روز تبدیل شده است. در ادامه، به آخرین اخبار و اتفاقات مرتبط با هوش مصنوعی پرداخته میشود، با تمرکز بر تحولات جهانی و اشاره به وضعیت ایران، بدون ارتباط با موضوعات قبلی مانند فیلترینگ یا مذاکرات.
- پیشرفتهای جدید در مدلهای هوش مصنوعی:
- DeepSeek چینی و جنجال بازار: چتبات چینی DeepSeek، که با هزینهای کمتر از رقبای غربی ساخته شده، در ژانویه 2025 راهاندازی شد و به پرطرفدارترین اپلیکیشن رایگان در آمریکا تبدیل شد. این موضوع باعث سقوط سهام شرکتهای فناوری مانند انویدیا (600 میلیارد دلار ضرر در یک روز) شد. دونالد ترامپ آن را تهدیدی برای صنایع آمریکا خواند، اما سام آلتمن، مدیر OpenAI، از رقابت استقبال کرد و گفت که این فناوری میتواند هزینههای هوش مصنوعی را کاهش دهد.
- OpenAI و مدلهای جدید: OpenAI مدلهای o3 و o4-mini را معرفی کرد که در استدلال و پردازش تصویر بهبودهای چشمگیری دارند. این شرکت همچنین در حال حذف GPT-4.5 از API خود و معرفی پردازش Flex برای وظایف ارزانتر است، که برای توسعهدهندگان در سراسر جهان، از جمله ایران، فرصتهای جدیدی ایجاد میکند.
- انویدیا و DLSS 4: انویدیا فناوری DLSS 4 را معرفی کرد که رندرینگ مبتنی بر هوش مصنوعی را بهبود میبخشد، با تولید فریمهای مصنوعی و کاهش تأخیر ورودی. این فناوری در بازیهای ویدئویی و برنامههای گرافیکی کاربرد دارد و میتواند برای توسعهدهندگان ایرانی در صنعت گیم جذاب باشد.
- کاربردهای نوین و جنجالهای اخلاقی:
- پروژه Stargate و سلامت: در کنفرانسی در کاخ سفید با حضور مدیران OpenAI، سافتبانک، و اوراکل، لری الیسون از پروژه Stargate رونمایی کرد. او ادعا کرد هوش مصنوعی میتواند سرطان را در مراحل اولیه تشخیص دهد و واکسنهای شخصیسازیشده را در 48 ساعت تولید کند. این ادعا بحثهای زیادی درباره قابلیتها و محدودیتهای هوش مصنوعی در پزشکی به راه انداخته است.
- هوش مصنوعی در بازیها: بازی Inzoi، که مارس 2025 وارد فاز آزمایشی میشود، از هوش مصنوعی انویدیا برای کنترل رفتار شخصیتهای غیربازیکن (NPC) استفاده میکند. این فناوری رفتارهای طبیعی و غیرقابلپیشبینی را به شخصیتها میدهد و انقلابی در صنعت گیم ایجاد کرده است.
- چالشهای امنیتی: گزارش مایکروسافت نشان میدهد هوش مصنوعی به ابزاری برای کلاهبرداری تبدیل شده و روزانه 1.6 میلیون ربات مخرب را مسدود میکند. این موضوع برای کسبوکارهای دیجیتال ایرانی، که با تهدیدات سایبری مواجهاند، اهمیت زیادی دارد.
- وضعیت هوش مصنوعی در ایران:
- جایزه سالانه هوش مصنوعی ایران (iAAA): در آوریل 2025، سومین دوره iAAA کارگاه رایگان «ساخت چتبات ساده با LangChain» را برگزار کرد. این کارگاه، که با حضور 2,000 نفر از سراسر کشور برگزار شد، به آموزش ساخت چتباتهای هوشمند با قابلیت پاسخ به سوالات پزشکی و روزمره پرداخت. هدف این برنامه، ایجاد جامعهای 5,000 نفری در حوزه هوش مصنوعی تا سال 1404 است.
- چالشهای دسترسی: به دلیل تحریمها، توسعهدهندگان ایرانی به بسیاری از APIهای جهانی مانند OpenAI دسترسی مستقیم ندارند و مجبور به استفاده از راهحلهای غیرمستقیم هستند. با این حال، ابزارهای بومی مانند چتباتهای ساختهشده با LangChain در حال رشد هستند.
- نگرانیهای شغلی: طبق گزارشها، هوش مصنوعی مشاغلی مانند خدمات مشتری، معماری، و حتی تولید محتوا را در ایران تهدید میکند. برای مثال، ابزارهایی مانند ChatGPT و MidJourney در حال جایگزینی برخی نقشهای سنتی هستند، که نگرانیهایی درباره بیکاری ایجاد کرده است.
- نگرانیها و چشمانداز آینده:
- خطرات هوش مصنوعی: تحقیقات گوگل و آکسفورد هشدار دادهاند که هوش مصنوعی در صورت طراحی نادرست میتواند تهدیدی برای بشریت باشد. این نگرانیها در ایران نیز در شبکههای اجتماعی مانند X مطرح شده، جایی که کاربران درباره آینده مشاغل و حریم خصوصی بحث میکنند.
- دموکراتیزهسازی هوش مصنوعی: ابزارهای هوش مصنوعی مانند ChatGPT و Grok (محصول xAI) در دسترس عموم قرار گرفتهاند و کسبوکارهای کوچک در ایران نیز از آنها برای اتوماسیون و تحلیل داده استفاده میکنند. Grok، با دسترسی به دادههای بلادرنگ X، به کاربران ایرانی کمک میکند تا به اطلاعات بهروز دسترسی داشته باشند.
- تأثیر زیستمحیطی: رشد هوش مصنوعی مصرف انرژی را افزایش داده و مراکز داده در سال 2023 حدود 4% از انرژی آمریکا را مصرف مصرف کردند. این موضوع برای ایران، با زیرساختهای انرژی محدود، چالشی برای توسعه هوش مصنوعی ایجاد میکند.