تأثیر فیلترینگ و محدودیتها
مقدمه
در سالهای اخیر، فیلترینگ و محدودیتهای اینترنتی در ایران به یکی از چالشهای اصلی کسبوکارهای دیجیتال تبدیل شده است. این محدودیتها، بهویژه پس از اعتراضات 2022، تشدید شده و تأثیرات عمیقی بر اقتصاد دیجیتال و معیشت مردم گذاشته است.
تأثیرات اقتصادی
-
خسارات مالی: قطعی اینترنت در سال 2022 به مدت 7,171 ساعت، 773 میلیون دلار خسارت به اقتصاد ایران وارد کرد. هر ساعت قطعی معادل 1.5 میلیون دلار زیان دارد.
-
تجارت الکترونیک: فیلترینگ اینستاگرام، که میزبان 500,000 تا 700,000 فروشگاه آنلاین است، فروش و اشتغال را کاهش داده و حدود 8 میلیون نفر را تحت تأثیر قرار داده است.
-
هزینههای اضافی: کاربران و کسبوکارها ماهانه تا 1 میلیون تومان برای VPN هزینه میکنند، که فشار مالی مضاعفی ایجاد کرده است.
چالشهای رگولاتوری
-
نبود ثبات در قوانین و تحریمهای بینالمللی، دسترسی به پلتفرمهای جهانی را محدود کرده است.
-
فقدان قانون جامع حفاظت از دادهها، اعتماد به پلتفرمهای داخلی را کاهش داده است (مانند نشت دادههای تپسی در 2019).
فرصتها و نوآوریها
-
رشد بازار: تجارت دیجیتال ایران تا سال 2029 به 3.84 میلیارد دلار خواهد رسید.
-
پلتفرمهای بومی: اسنپ و دیجیکالا با راهحلهای بومی مانند سوپراپلیکیشنها و تحویل سریع، موفقیتهایی کسب کردهاند.
-
نفوذ موبایل: 70% معاملات از طریق گوشیهای هوشمند انجام میشود، که فرصتهای بازاریابی موبایلی را افزایش داده است.
چشمانداز آینده
-
شبکه ملی اطلاعات (NIN): گسترش NIN میتواند هزینهها را کاهش دهد، اما نگرانیهای مربوط به سانسور، پذیرش عمومی را محدود کرده است.
-
مهاجرت استعدادها: سالانه 150,000 متخصص از ایران مهاجرت میکنند، که کمبود نیروی انسانی را تشدید میکند.
-
اعتماد عمومی: رفع فیلترینگ و تقویت قوانین حفاظت از دادهها برای بازسازی اعتماد ضروری است.
نتیجهگیری
فیلترینگ و محدودیتهای اینترنتی، رشد کسبوکارهای دیجیتال را تهدید میکند، اما پتانسیل بالای این بخش و نوآوریهای بومی، فرصتهایی برای پیشرفت فراهم کرده است. اصلاح قوانین و بهبود زیرساختها برای تحقق این پتانسیل حیاتی است.
